Η αλλεργική ρινίτιδα προκαλείται από ουσίες που ονομάζονται αλλεργιογόνα. Τα αλλεργιογόνα είναι κοινές, συνήθως αβλαβείς ουσίες που σε ορισμένους ανθρώπους μπορούν να προκαλέσουν αλλεργική αντίδραση.

Συμπτώματα
- Φτέρνισμα
- Ρινική συμφόρηση
- Ρινική καταρροή
- Φαγούρα στη μύτη, τον ουρανίσκο, το λαιμό, τα μάτια και τα αυτιά.

Διάγνωση
Αν υποφέρετε από συμπτώματα αλλεργικής ρινίτιδας, ένας αλλεργιολόγος μπορεί να σας βοηθήσει να διαπιστώσετε ποια είναι εκείνα τα αλλεργιογόνα που προκαλούν την αντίδρασή σας. Θα εξετάσει σε βάθος το ιστορικό της υγείας σας, και κατόπιν θα σας υποβάλλει σε εξετάσεις για να διαπιστώσει αν υποφέρετε από αλλεργίες. Οι πιο συνηθισμένες μέθοδοι για τον καθορισμό των αιτιών που σας προκαλούν αλλεργία είναι δερματικά («αλλεργικά») τεστ ή αιματολογικές εξετάσεις (RAST).

Θεραπεία
Μόλις προσδιοριστεί η αλλεργία σας, ο γιατρός θα συνεργαστεί μαζί σας για την κατάστρωση ενός σχεδίου προκειμένου να αποφεύγετε τα αλλεργιογόνα που προκαλούν τα συμπτώματά σας. Για παράδειγμα, αν είστε αλλεργικοί στα ακάρεα της σκόνης του σπιτιού, θα φροντίσετε να απομακρύνετε αυτά τα αλλεργιογόνα από το σπίτι σας το συντομότερο δυνατόν. Τα φυλλάδια ‘Πληροφορίες σχετικά με τα Ενδοοικιακά Αλλεργιογόνα’ και τα ‘Εξωοικιακά Αλλεργιογόνα’ παρέχουν πολύτιμες συμβουλές σε αυτό τον τομέα.

Ο γιατρός σας μπορεί να σας γράψει φάρμακα για να μειώσετε τα συμπτώματα της αλλεργικής ρινίτιδας.

Τα αντισταμινικά που χορηγούνται από το στόμα ή από τη μύτη εμποδίζουν την ισταμίνη, έναν από τους σημαντικότερους μεσολαβητές για την αλλεργική αντίδραση. Η απελευθέρωση της ισταμίνης οδηγεί σε πολλά αλλεργικά συμπτώματα, όπως η φαγούρα στα μάτια και στη μύτη, η ρινική καταρροή και το φτέρνισμα.

Τα κορτικοστεροειδή που χορηγούνται από τη μύτη μειώνουν και ελέγχουν τις επιπτώσεις όλων ή σχεδόν όλων των μεσολαβητών που ενδέχεται να προκαλέσουν φλεγμονή στη μύτη. Βελτιώνουν τα ρινικά συμπτώματα της αλλεργικής ρινίτιδας, όπως ο κνησμός, η ρινική καταρροή και η υπεραιμία (συμφόρηση).

Τα φάρμακα κατά της υπεραιμίας (αποσυμφορητικά) μπορούν επίσης να βοηθήσουν στη θεραπεία της αλλεργικής ρινίτιδας επειδή η ρινική συμφόρηση είναι το πιο ενοχλητικό σύμπτωμα για την πλειοψηφία των ασθενών που πάσχουν από αλλεργική ρινίτιδα.

Τα αντιλευκοτριενικά φάρμακα εμποδίζουν τη δράση των λευκοτριενίων, ενός μεσολαβητή αλλεργικών συμπτωμάτων και φλεγμονών. Εμποδίζουν την οξεία αντίδραση σε αλλεργικούς παράγοντες (κνησμός και φτέρνισμα) και ταυτόχρονα την καθυστερημένη αντίδραση σε αλλεργικούς παράγοντες (συμφόρηση). Απο τα αντιλευκοτριενικά, σην Ελλάδα κυκλοφορεί η μοντελουκάστη.

Επίσης μπορεί να γίνει και ανοσοθεραπεία έναντι των αλλεργιογόνων που είναι γνωστή καί ως «ενέσεις για την αλλεργία» ή απευαισθητοοίηση, σε περίπτωση που τα συμπτώματα επιμένουν. Η θεραπεία αυτή περιλαμβάνει ενέσεις χορηγούμενες κατά τακτά χρονικά διαστήματα – κατόπιν απόφασης του αλλεργιολόγου σας – για μια περίοδο τριών έως πέντε ετών. Με τη θεραπεία αυτή, το ανοσοποιητικό σας σύστημα αποκτά όλο και μεγαλύτερη ανθεκτικότητα σε συγκεκριμένα αλλεργιογόνα και μειώνει την ανάγκη για μελλοντική φαρμακευτική αγωγή.

Τα τελευταία χρόνια, ανοσοθεραπεία μπορεί να γίνεται και με υπογλώσσιες σταγόνες.

Μη-αλλεργική ρινίτιδα - Τύποι μη αλλεργικής ρινίτιδας

Η μη-αλλεργική ρινίτιδα συνήθως προσβάλλει ενήλικα άτομα και προκαλεί συμπτώματα σε όλη τη διάρκεια του έτους, ιδίως ρινική συμφόρηση ή «μπούκωμα» και κεφαλαλγίες. Αυτά τα είδη αντίδρασης διαφέρουν από την αλλεργική ρινίτιδα επειδή δεν προκαλούν αντίδραση στο ανοσοποιητικό σύστημα ενός ατόμου. Σε γενικές γραμμές, αυτό ονομάζεται ερεθιστική ρινίτιδα και προκαλείται από τις έντονες οσμές, τη μόλυνση, τα διάφορα αιωρούμενα σωματίδια, τον καπνό και διάφορα άλλα ερεθιστικά.

Αν η ρινική καταρροή περιλαμβάνεται στα συμπτώματα της ρινίτιδας, τότε αναφερόμαστε σε αγγειοκινητική ρινίτιδα. Μολονότι η φαρμακευτική αγωγή δεν μπορεί να εξαλείψει εντελώς τα συμπτώματα, ο γιατρός σας μπορεί να σας συστήσει αποσυμφορητικά ή κάποιο στεροειδές σπρέι για τη μύτη, προκειμένου να μειωθούν τα συμπτώματα. Όσο κι αν φαίνεται παράξενο, η σωματική άσκηση επίσης μπορεί να βοηθήσει.

Συμπτώματα μη αλλεργικής ρινίτιδας μπορεί επίσης να προκύψουν ως αποτέλεσμα της εγκυμοσύνης, διαταραχών του θυρεοειδούς ή ως ανεπιθύμητη ενέργεια ορισμένων φαρμάκων. Στην περίπτωση αυτή, η θεραπεία για τον θυρεοειδή ή η αποφυγή των υπεύθυνων φαρμάκων μπορεί να αποδειχθούν αποτελεσματικά.

Η λοιμώδης ρινίτιδα συνήθως προκαλείται από κάποιον ιό. Τα συμπτώματα περιλαμβάνουν καθαρές ρινικές εκκρίσεις, ενώ δεν αποκλείεται να παρουσιαστεί χαμηλός πυρετός.

Ένας άλλος τύπος μη αλλεργικής ρινίτιδας αποκαλείται ηωσινοφιλική μη αλλεργική ρινίτιδα λόγω του κυττάρου – ηωσινόφιλου – το οποίο τη διακρίνει από τις άλλες μορφές μη αλλεργικής ρινίτιδας. Αυτό το είδος ρινίτιδας συμπεριφέρεται όπως η αλλεργική ρινίτιδα στο ότι προκαλεί συχνές, επαναλαμβανόμενες κρίσεις φτερνίσματος και ρινικής καταρροής. Η διαταραχή αυτή, η οποία φαίνεται να εμφανίζεται από το πουθενά, μπορεί να προκληθεί από αλλαγές στο περιβάλλον όπως οι μεταβολές στην ατμοσφαιρική πίεση ή στις καιρικές συνθήκες. Τα «αλλεργικά τεστ» είναι αρνητικά σε αυτόν τον τύπο ρινίτιδας, και μια συνήθης επιπλοκή είναι οι ρινικοί πολύποδες που αναπτύσσονται μέσα στη μύτη. Φάρμακα όπως τα αντισταμινικά και τα αποσυμφορητικά, καθώς και η τοπική χρωμολίνη, μπορεί να βοηθήσουν, αλλά η καλύτερη αντιμετώπιση για πολλούς ασθενείς είναι τα τοπικά ρινικά κορτικοστεροειδή.

Η φαρμακευτική ρινίτιδα προκύπτει σε περιπτώσεις κατάχρησης αποσυμφορητικών, τα οποία κυκλοφορούν ελεύθερα στο εμπόριο – όπως ορισμένα σπρέι για τη μύτη – για περισσότερο από τρεις διαδοχικές μέρες. Η συγκεκριμένη μορφή ρινίτιδας προκαλείται από σοβαρή ρινική υπεραιμία και ο καλύτερος τρόπος για την αντιμετώπισή της είναι η διακοπή της χρήσης του σπρέι που την προκαλεί. Αυτό συχνά οφείλεται σε προσωρινή οξεία υπεραιμία, η οποία μπορεί να αντιμετωπιστεί με τοπικά ή συστηματικά κορτικοστεροειδή.

Η παραρρινοκολπίτιδα συνήθως προκαλείται από λοίμωξη των παραρρινίων κόλπων ή από κάποιον σχετικό παράγοντα. Μπορεί επίσης να συνδέεται με ιογενείς λοιμώξεις όπως το κρύωμα ή η γρίπη. Η συγκεκριμένη μορφή ρινίτιδας προκαλεί συμπτώματα όπως η οπισθορινική καταρροή και ο πόνος στους παραρρινίους κόλπους, τα οποία μπορεί να αντιμετωπιστούν με αποσυμφορητικά και με ρινικό αλατούχο διάλυμα. Τα αντιβιοτικά χορηγούνται σε περιπτώσεις λοίμωξης των παραρρινίων κόλπων, αλλά όχι σε απλά κρυώματα.

Η δομική ρινίτιδα προκαλείται από κατασκευαστικές ανωμαλίες στο ρινικό διάφραγμα. Οι ανωμαλίες αυτές μπορεί να είναι αποτέλεσμα κάποιου τραυματισμού, όπως το σπάσιμο της μύτης, ή κάτι που υπάρχει εκ γενετής, όπως μικροί ή παραμορφωμένοι ρινικοί πόροι. Η δομική ρινίτιδα μπορεί να προκαλέσει υπεραιμία σε όλη τη διάρκεια του χρόνου, η οποία συνήθως προσβάλλει τη μια πλευρά της μύτης περισσότερο από την άλλη. Ένας τρόπος για τη διόρθωση αυτής της ανωμαλίας είναι η χειρουργική επέμβαση.

Τα συμπτώματα της ρινίτιδας μπορεί επίσης να προκληθούν από ρινικούς πολύποδες – εξογκώματα στο βλεννογόνο της μύτης που μπορεί να προκαλέσουν συμφορηση και απώλεια της όσφρησης. Τα συμπτώματα εμφανίζονται όλο το χρόνο και συνήθως ανάμεσα σε άτομα ηλικίας 20-40 χρονών. Οι ρινικοί πολύποδες μπορεί να συνδέονται με την ευαισθησία στην ασπιρίνη και με άσθμα και ενδέχεται να προκαλέσουν επαναλαμβανόμενη παραρρινοκολπίτιδα. Τα αποσυμφορητικά ή τα κορτικοστεροειδή σπρέι ή τα χάπια μπορεί να προκαλέσουν προσωρινή ανακούφιση. Οι ρινικοί πολύποδες μπορούν να αφαιρεθούν με χειρουργική επέμβαση, αλλά έχουν την τάση να επανεμφανίζονται.

Μαθαίνοντας για τις διάφορες αιτίες και τα συμπτώματα των διαφόρων μορφών ρινίτιδας, θα είστε σε θέση να προσδιορίσετε πιο αποτελεσματικά τα συμπτώματα και τις αιτίες που τα προκαλούν. Ο αλλεργιολόγος σας μπορεί επίσης να σας βοηθήσει με την ακριβή διάγνωση και με την κατάστρωση ενός αποτελεσματικού σχεδίου για την περίπτωσή σας.

Ο αλλεργιολόγος σας μπορεί να σας δώσει περισσότερες πληροφορίες σχετικά με την αλλεργική και τη μη αλλεργική ρινίτιδα.